قەیرانی ڕاستگۆیی لە میدیای کوردییدا: لە نێوان سێبەری حزبیبوون و تەڵەی کلیکدا

جار بینراوە: (24)

لەو دنیایە پڕ لە هەواڵ
و خێراییەدا کە تەکنەلۆژیا و پەنجەرە دیجیتاڵییەکان سنوورەکانیان ندووە و زانیاری
وەک بریقەی تیشک دەگاتە دەست خوێنەر، پێگەی ڕاگەیاندن وەک چاوی کراوەی کۆمەڵگە و
ئاوێنەی ڕاستەقینەی ڕووداوەکان قورساییەکی گەورەی پەیدا کردووە.

ئاراستەکردنی هۆشیاری
و دروستکردنی ڕای گشتی، دەسەڵاتێکی گەورە پێشکەش بە میدیا دەکات، بەڵام ئەم دەسەڵاتە
مەرجی توندی هەیە کە خۆی لە پابەندبوون بە ڕاستی و ئەخلاقی پیشەکەدا دەبینێتەوە. لە
هەرێمی شدا، وەک هەر مەیدانێکی تری پڕ لە گۆڕانکاری، ڕاگەیاندن مێژوویەکی
پڕ لە هەوراز و نشێوی هەیە. ئەگەر بە چاوێکی کراوە و بێلایەن سەیری دۆخی ئەمڕۆ بکەین،
بۆمان دەردەکەوێت کە میدیای کوردی لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی قورسدایە؛ لە لایەکەوە
دەبێت پارێزگاری لە پیرۆزی و ڕاستگۆیی پیشەکە بکات، و لە لایەکی تریشەوە خۆی لەو تەڵە
سیاسی و بازرگانییانە ڕزگار بکات کە بوونەتە بەشێک لە ژینگەی کارکردنی ڕۆژنامەگەری.

کاتێک دەگەڕێینەوە
دواوە، ناکرێت چاو داخەین لەو دەستکەوت و فیداکارییە گەورەیەی کە ڕاگەیاندنی کوردی
لە پاش ڕاپەڕین و لە بەستێنی کرانەوەی گشتیدا بەدەستی هێنا. لەو سەردەمەدا، ڕاگەیاندن
توانی بەربەستە توندەکانی زیندانی ڕابردوو بشکێنێت و دەرفەت بۆ دەنگی جیاواز، ڕۆژنامەگەریی
بوێر و کاری بەدواداچوون بڕەخسێنێت. ئەمەش دەرگایەکی گەورەی کردەوە بۆ خستنەڕووی کەموکوڕییەکان،
ئاشکراکردنی گەندەڵییەکان، و هۆشیارکردنەوەی تاکەکان لە مافە سەرەتاییەکانیان. چەندین
ڕۆژنامەنووسی دڵسۆز و دەزگای بوێر قوربانییان دا بۆ ئەوەی ڕاستی لە ژێر پەردەی تاریکیدا
نەمێنێت، و ئەمەش ورە و هیوایەکی تری بە کۆمەڵگە بەخشیوە و دیموکراسییەتی کوردی
خستە سەر ڕێڕەوێکی تازە.

بەڵام لە بەرامبەر ئەم
وێنە درەوشاوەیەدا، واقعێکی تریش هەیە کە ناکرێت بشاردرێتەوە؛ ئەویش سێبەری قورسی
حزبیبوون و بەرژەوەندییە تەنگەبەرەکانە کە بەسەر زۆرینەی کەرتی ڕاگەیاندندا کێشراوە.
کاتێک ئاراستەی کارکردن دەبێتە قوربانی ململانێ سیاسییەکان، هەواڵ و زانیاری لە
خزمەت بەرژەوەندی گشتیدا بەکارنایەت، بەڵکو دەگۆڕێت بۆ چەکێکی دەروونی و میدیایی.
لەم ژینگەیەدا، ڕاستگۆیی یەکەم قوربانییە کە دەدرێت و متمانەی گشتیش وردە وردە
پووکەنەوە بەخۆیەوە دەبینێت، بە جۆرێک کە خوێنەر جارجارە نازانێت باوەڕ بە کام لایەن
بکات و بێهیوایی لە نێو چین و توێژەکانی کۆمەڵگەدا بڵاو دەبێتەوە.

جگە لەمە، لە سەردەمی
ئێستای ڕۆژنامەگەریی ئەلیکترۆنی و ماڵپەڕەکاندا، تەوژمی بازاڕگەریی و ڕاکردن بە
دوای بینەر و کلیکدا، ئاراستەیەکی تری ناتەندروستی دروستکردووە. بڵاوکردنەوەی هەواڵی
نەپاڵاوتە، پەلەکردن لە گەیاندنی زانیاری بێ دڵنیابوونەوە، و بەکارهێنانی ناونیشانی
هەڵخەڵەتێنەر لە پێناو کۆکردنەوەی لایک و سەرنجدا، زیانێکی گەورەی بە ناوەرۆکی پیشەکە
گەیاندووە.

پلاتفۆرمەکان لە جیاتی ئەوەی ببنە مەیدانی هۆشیاری و پێگەیاندنی ڕۆشنبیری،
هەندێک جار دەبنە فاکتەری پشێوی، بڵاوکردنەوەی دەنگۆی ناڕاست و تێکدانی شیرازەی دەروونیی
هاووڵاتییان، کە ئەمەش پێشێلکردنێکی ڕوونە بە بنەماکانی نووسینی هەواڵ و بێلایەنیی
پیشەیی.

لە کاتێکدا جیهان بەرەو
پێشکەوتنی مەزن لە بواری ڕۆژنامەگەریی شیکاری و ڕاستەقینەدا هەنگاو دەنێت، میدیای
کوردی پێویستییەکی بەپەلەی بە خۆداچوونەوە و نوێگەری هەەیە. پێویستە دەزگا ڕاگەیاندنییەکان
لەو بازنە داخراوەی بەرژەوەندییە حزبی و تەسکەکان دەرباز ببن و بگەڕێنەوە بۆ سەر
ئاراستە ڕەسەنەکەی کارکردن کە خزمەتکردنی ڕاستەقینەی کۆمەڵگە و گەیاندنی دەنگی بێدەنگەکانە.

لە کۆتاییدا، ڕاگەیاندنی
کوردی و بەتایبەت ڕۆژنامەگەریی ئەلیکترۆنی پێویستی بە پێداچوونەوەیەکی قووڵ و بوێرانە
هەیە لە ستراتیژی کارکردنیدا. ڕاستگۆیی تەنها ڕستەیەکی جوان نییە لە کتێبەکاندا، بەڵکو
مەرجی بنەڕەتیی مانەوەی هەر میدیایەکە کە بیەوێت ڕێز لە عەقڵ و شکۆی خوێنەر بگرێت.
تا ئەو کاتەی دەزگاکانی ڕاگەیاندن لە هەژموونی هێزە سیاسییەکان و بەرژەوەندییە تایبەتەکان
دەرباز نەبن و نەگەڕێنەوە بۆ بنەما ڕەسەنەکانی پیشەی ڕۆژنامەگەری و ڕێزگرتن لە ئەخلاقی
کاری ڕۆژنامەنووسی، ڕاگەیاندن ناتوانێت ئەو پردە متمانەیە دروست بکات کە کۆمەڵگە هەمیشە
چاوەڕێی دەکات و لە پێناویدا قوربانی بەخشیوە.

09/09/2026

ەکانی تری نوسەر