کاتێک نیشتمان دەبێتە شانۆگەرییەک و هاووڵاتییانیش باجی بەرھەمھێنانەکەی دەدەن

بەڵێن جەمال بابەکر

لە زانستی سیاسی و کۆمەڵناسیدا، زۆرجار ڕەفتاری دەسەڵاتداران بە پەردەی شانۆ ناسیراوە، بەڵام لە واقیعی سیاسی و ئابووریی عێراق و هەرێمی کوردستاندا، ئەم شۆیە بێبەهایە گەیشتووەتە ئاستێکی زۆر مەترسیدارتر. جیاوازیی لە نێوان شانۆیەکی ئاسایی و تەختی حوکمڕانیی لێرەدا ئەوەیە: بینەرانی ئەم شانۆگەرییە سیاسییە تەنیا سەیری نمایشەکە ناکەن، بەڵکو لە هەمان کاتدا خۆیان تێچووی ی تەواوی ڕووناکی، کامێرا، ڕێکخستنی میهرەجان، و هەڵمەتە میدیاییەکان لە باخەڵی خۆیان و لەژێر گوشاری هەژاریدا دابین دەکەن.

ڕۆژانە بە ملیۆنان دۆلار لە ئاهەنگی قەشەنگ، میهرەجانی میدیایی، هەڵمەتی ڕیکلامی و دروستکردنی درامای درۆینە لە سۆشیاڵ میدیا خەرج دەکرێت تا تەنیا وەهمی جووڵە، ئاوەدانی و پێشکەوتنی دروستکراو بەرهەم بپێچنەوە. ئەم هەموو نمایشە بێبەهایە لە کاتێکدا ئەنجام دەدرێت کە هاووڵاتیی ئاسایی ڕۆژانە باجێکی زۆر قورس دەدات لە ڕێگەی دابەزینی توانای کڕین، هەڵئاوسانی ئابووری، و وێرانبوونی خزمەتگوزارییە سەرەتایییەکانی وەکو کارەبا، ئاو و تەندروستی. لەبری ئەوەی داهاتی نیشتمانی بۆ بونیادنانی کەرتی خزمەتگوزاری و کارگە دروستکەرەکان تەرخان بوبکرێت، دەبێتە سووتەمەنی بۆ درێژەدان بەم نمایشە ڕووکەشەی کە تەنیا بۆ خەڵەتاندنی چاوی جەماوەر بەکاردێت.

ئەم بەکارهێنانەی سامانی گشتی بۆ ڕازاندنەوەی وێنەی دەسەڵات، نەک تەنیا نادادپەروەرییەکی ئابووریی گەورەیە، بەڵکو سووکایەتییەکی ئاشکرایە بە هۆشیاریی کۆمەڵگە. سیاسییەکان پێیان وایە کاتێک بینەر بە درامایەکی نوێ یان قەیرانێکی میدیاییی دروستکراو سەرقاڵ دەکەن، چیتر کەس پرسیاری ئەوە ناکات کە بڕیارە باجی ئەم پرۆسە بەهەدەردانە لە کوێوە بێت. لەم هاوکێشە بەتاڵەدا، هاووڵاتی بووەتە تمویلکەرێکی زۆرەملێ کە خۆی برسییە، بەڵام ناچار دەکرێت بلیت و تێچووی نمایشکردنی ڕەفاهیەتی دەسەڵاتداران بکڕێت.

لە هەناوی ئەم شانۆگەرییە بێبەزەیییەدا، تاڵترین تەنز لەوەدا بەرجەستە دەبێت کە بگوترێت: “گەورەترین سەرکەوتنی دەسەڵاتداران لە عێراقدا ئەوە نییە کە توانیویانە شانۆگەرییەکی باش بەرھەم بێنن، بەڵکو ئەوەیە توانیویانە بینەرە هەژارەکان قایل بوبکەن کە بلیتەکە بە نرخێکی زۆر گران لە باخەڵی بەتاڵی خۆیان بپێورێت!” کاتێک نیشتمانێک دەگۆڕێت بۆ گۆڕەپانی نمایش و هاووڵاتییانیش دەبنە دابینکەری تێچووی ئاڵوگۆڕەکانی، سنووری نێوان حوکمڕانیی ڕاستەقینە و تاڵانیی یاسایی بەتەواوەتی دەسڕێتەوە.

ئەم دۆخە نادادپەروەرانەیە تا ئەو کاتەی بەردەوام بێت، توانای گەشەسەندنی ئابووری و سەقامگیریی کۆمەڵایەتی فلج دەکات. چاکسازیی ڕاستەقینە کاتێک دەست پێ دەکات کە جەماوەر ئامادە نەبن چیتر باجی دارایی و دەروونیی ئەم نمایشە سیاسییانە بدەن، و بە شێوەیەکی ئاشکرا داوا بکەن کە سەرمایەی نیشتمانی لەبری خەرجکردنی لە بڵقی میدیاییدا، بگەڕێنرێتەوە بۆ خزمەتکردنی ڕاستەقینەی ژێرخانی وڵات و باشترکردنی ژیانی ڕۆژانەی خەڵک.