پەرلەمانی قفڵدراو، حکومەتی بێسەروشوێن

عوسمان محمد فایەق

وەک دوو گورگ کە لەسەر لاشەی مەڕێک شەڕ دەکەن و هێندە سەرقاڵی دڕاندنی یەکترن، نەک هەر بیر لەوە ناکەنەوە کە شوانەکە خەریکە دەیانکوژێت، بەڵکو خودی مەڕەکەش لەناو ددانەکانیاندا پارچە پارچە دەکەن؛ ململانێی پارتی و یەکێتی لە هەرێمی ش ڕێک بەمجۆرەیە. کاتێک دەرگای پەرلەمان دادەخرێت و دروستکردنی کابینەی نوێی حکومەت دەبێتە پرۆسەیەکی نادیار و بێسەروشوێن، ئەمە “قەیرانی سیاسی” یان “جیاوازیی بۆچوون” نییە لەسەر چۆنیەتیی خزمەتکردنی وڵات. ئەمە ڕاگەیاندنی فەرمیی ئەوەیە کە نیشتمان بۆ ئەم دوو حیزبە تەنها کێکێکە بۆ دابەشکردنی داهات، نەک دامەزراوەیەک بۆ حوکمڕانی. کاتێک ئەوان ناتوانن لەسەر دابەشکردنی **دەروازە سنوورییەکان** و **سامانی ونبوو** ڕێکبکەون، تەواوی پرۆسەی سیاسیی کوردستان پەکدەخەن، بێ گوێدانە ئەوەی کە فەرمانبەران بێ مووچە دەمێننەوە و گەنجان لە بێئومێدیدا وڵات جێدەهێڵن.

ئەم ئیفلیجییە دروستکراوە، دەرەنجامی بەهێزیی هیچ کامیان نییە، بەڵکو دەرەنجامی ئەو **سیستەمی پشک پشکێنە**یەیە کە تێیدا **مافیا و کارتێلە سیاسییەکان** بڕیار لەسەر چارەنووسی ملیۆنان مرۆڤ دەدەن. لەم **زەلکاوە**دا، کێشەکە ئەوە نییە کە بۆچی حکومەت پێک ناهێنرێت؛ کارەساتەکە ئەوەیە کە ئەوانەی گفتوگۆ دەکەن، نوێنەری گەل نین، بەڵکو نوێنەری **کۆمپانیا حزبییەکان**ن کە دەیانەوێت پێشوەختە گرەنتیی بەردەوامیی دزییەکانیان لە کابینەی داهاتوودا بکەن. پەرلەمانی داخراو واتە هیچ چاودێرێک نییە لێیان بپرسێتەوە، و نەبوونی حکومەتی نوێش واتە درێژەدان بە بێسەروبەرەیی و **غەسلی پارە** لەژێر ناوی “حکومەتی کاربەڕێکەر”دا. ئەوان لەسەر حیسابی ئازار و برسێتیی نەتەوەیەک، یاری بە کات دەکەن تەنها بۆ ئەوەی پشکی زیاتر لە تاڵانییەکە ببەن.

(وەک چۆن خەلیلی جوبران دەڵێت: “بەزەییم بەو نەتەوەیەدا دێت کە پارچە پارچە بووە، و هەر پارچەیەکی پێی وایە خۆی نەتەوەیەکە.”)  ئەمەش ڕێک هەمان ئەو تراژیدیایەیە کە لە سۆماڵیی دوای ڕووخانی دەوڵەتدا ڕوویدا، کاتێک وارسەردارەکان  لەسەر دابەشکردنی خاکی وڵاتەکە هێندە شەڕیان کرد کە گەلەکەیان خستە ناو برسێتییەکی کوشندەوە، لە کاتێکدا سەرکردەکان خۆیان لە کۆشکەکانیاندا دەژیان. بەڵام دەسەڵاتدارانی ئێمە لە هەرێمی کوردستان لەمانیش بێبەزەییترن؛ ئەوان بە ناوی “پاراستنی قەوارەی هەرێم” و بە بەرگی نیشتمانپەروەرییەوە شەڕی یەکتر دەکەن، بەڵام لە واقیعدا ئەوەی دەیپارێزن تەنها قەوارەی **گیرفانی حیزب** و سەرمایەی بنەماڵەکانیانە. ململانێی ئەوان بۆ ئازادی نییە، بۆ قۆرخکردنی بازاڕەکان و کۆنترۆڵکردنی سەرچاوەکانی نەوت و غازە.

لەم **تەماشاگەرییە مەدەنییە**دا، هەر ڕۆژێک کە دروستکردنی حکومەت دوادەکەوێت و پەرلەمان بێدەنگ دەکرێت، تاوانێکی نوێیە دژی هاوڵاتی. ئەو دوو حیزبەی کە دەتوانن لە چەند کاتژمێرێکدا ڕێککەوتن بکەن بۆ دابەشکردنی پۆستێکی باڵای ئەمنی، بەڵام بۆ پێکهێنانی حکومەتێک کە خزمەتی خەڵک بکات چەندین مانگ وڵات ئیفلیج دەکەن، شەرعیەتی بوونیان لەدەستداوە.

ئەی ئەو مامۆستایانەی کە لە چاوەڕوانیی مووچەدا تەمەنتان دەسوتێت، و ئەی ئەو گەنجانەی کە دەبینن چۆن نیشتمانەکەتان بووەتە گۆڕەپانی شەڕی بەرژەوەندیی دوو بنەماڵە… ئەم **تاڵانچییانە** لەو ڕۆژە دەترسن کە ئێوە تێبگەن شەڕی ئەوان لەسەر ئێوە نییە، بەڵکو لەسەر تاڵانکردنی زیاتری ئێوەیە! ئەگەر ئەوان لە توڕەیی شەقام نەترسنایە، هێندە بە ئاسانی دەرگای دامەزراوەکانیان قفڵ نەدەدا. سیستەمێک کە بوونی خۆی لەسەر وێرانکردنی نەتەوەیەک بونیاد نابێت، سیستەمێکی شێرپەنجەییە — و تەنها هەستانەوەی گەل بۆ ڕەتکردنەوەی هەردووکیان پێکەوە، دەتوانێت ئەم شانۆگەرییە بۆ هەمیشە دابخات و ژیان بۆ نیشتمان بگەڕێنێتەوە!