گەندەڵی لە عێراقدا لە تەمەنی سیاسییەکانى زیاترە

ئاوارە حمزە حسین

کاتێک تەماشای دیمەنی ئیداری و گۆڕانکارییە دیمۆگرافییەکانی عێراق دەکەیت، ڕاستییەکی زۆر سەیر و جێی سەرسوڕمان دەبێنیت؛ لە ئێستادا کۆمەڵێک بەرپرس، پەرلەمانتار و بەڕێوەبەری نوێ دەستبەکار دەبن کە کاتێک سیستەمی سیاسیی دوای ساڵی ٢٠٠٣ دامەزرا، تەمەنیان تەنانەت نەگەیشتبووە تەمەنی یاسایی و پێگەیشتن! کەچی ئەمانە ڕێک دەبنە میراتگری هەمان ئەو دۆسیە، کەلەبەر و قەیرانە قووڵانەی گەندەڵی کە پێش لەدایکبوونیان یان لە منداڵییاندا بەسەر دەوڵەتدا داسەپێندراون. زیاتر لە بیست ساڵ کاتێکی بەس و زۆر زۆریش بوو تاوەکو دامەزراوەی تۆکمە،

یاسای بێبەزەیی و دادگای سەربەخۆ دروست بوبکرێن کە ڕێگری لە بەهەدەردانی سەرمایەی نیشتمانی بوبکەن؛ بەڵام پرسیاری جەوهەری و نائارامکەر ئەوەیە: بۆچی کێشەیەک کە بڕیار بوو کاتی، کاتیی و خێراچارەسەرکراو بێت، گۆڕدرا بۆ نەخۆشییەکی بۆماوەیی و نەوەیی کە لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر دەگوازرێتەوە؟ لەم واقیبە تەنزئامێز و تاڵەدا، دەبێت ئەم ڕاستییە ئازاربەخشە بڵێین: “گەنجهێکی عێراقی لەم وڵاتەدا دەتوانێت گەورە ببێت، زانکۆ تەواو بوبکات، کارێک بدۆزێتەوە و ببێتە باجدەرێک لە کۆمەڵگەدا، بەرپێ لەوەی حکومەت تەنیا یەک لێکۆڵینەوە لە دۆسیەکانی گەندەڵیی دوێنێ کۆتایی پێبێنێت!

” ئەم خولانەوە بەردەوامە نیشانەی ئەوەیە کە دەستەبژێری سیاسی توانیویانە گەندەڵی لە تاوانێکی یاساییەوە بوبکەنە میتۆدێکی بژێوی و کولتوورێکی سەپێندراوی ئیداری کە هەموو نەوەیەکی نوێ تێیدا ڕام دەکرێت. شۆک و ڕسواییە ڕاستەقینەکە لەوەدا نییە کە لە ساڵی ٢٠٠٤دا گەندەڵی و تاڵانکردنی پارەی گشتی لە دوای ڕووخانی ڕژێم هەبووە، بەڵکو کەسەر و فەزاحەتە گەورەکە لەوەدایە کە دوای چەندین دەیە، عێراق هێشتا بە تەواوەتی لە هەمان خاڵی سەرەتادایە و بە هەمان زمان لەسەر ڕێژە و کێشەی دزینی هاوشێوە لە خەزێنەی دەوڵەتدا دەدوێت!