سیاسەتی وەستاو

ئەحمەد سەلام محمد

لە دوای هەڵبژاردنەکانی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ەوە، هەرێمی کوردستان لەناو یەکێک لە درێژترین و بێزارکەرترین بنبەستە سیاسییەکانی مێژووی خۆیدا دەسوڕێتەوە، کە تێیدا ململانێکانی پێکهێنانی کابینەی نوێ، پەرلەمانیان کردووەتە قوربانی و بە تەواوی ئیفلیجیان کردووە. لە کاتێکدا کاتژمێری ژیانی هاوڵاتییان، قەیرانە ئابوورییەکان، و پێداویستییە کۆمەڵایەتییەکان بەردەوام لە کارکردندان، ئەوە کات نییە کە وەستاوە، بەڵکو ئەوە خودی سەرکردە سیاسییەکانن کە لەسەر مێزی دابەشکردنی دەسەڵات و بەرژەوەندییەکان چەقیون و ناتوانن هەنگاوێک بەرەو پێشەوە بنێن. بینای پەرلەمان، کە دەبوو دڵی لێدەری دیموکراسی و یاسادانان بێت، ئێستا تەنها بووەتە هێمایەکی بێدەنگ بۆ ئەو ڕاستییە تاڵەی کە لەم هەرێمەدا، دەزگاکانی دەوڵەت تەنها ئەو کاتە کار دەکەن کە حیزبە باڵادەستەکان لەسەر پشکی خۆیان ڕێککەوتبن. کات و ڕۆژمێرەکان هیچ کێشەیەکیان نییە، بەڵکو گەورەترین بەربەست لەبەردەم کاراکردنەوەی پەرلەماندا، نەبوونی ئیرادەیەکی سیاسی و ڕێککەوتنی نێوان لایەنەکانە.

هەر ڕۆژێک کە پەرلەمان تێیدا بێکار و بێدەنگ دەبێت، ڕۆژێکی تری لەدەستچووە بۆ چاودێریکردنی حکومەتێکی کاربەڕێکەر کە بەبێ لێپرسینەوە بڕیار لەسەر چارەنووسی وڵات دەدات. لە نەبوونی پەرلەماندا، هیچ یاسایەکی نوێ بۆ چارەسەرکردنی کێشەی خەڵک دەرناچێت، و ئەو پرۆسە دیموکراسییەی کە گوایە بۆ هەڵبژاردنی نوێنەران ئەنجام درا، دەبێتە گاڵتەجاڕییەکی گەورە چونکە هێشتا هیچ حکومەتێکی نوێی لێ شین نەبووە. خەڵک دەنگی نەداوە بۆ ئەوەی نوێنەرەکانیان زیاتر لە ساڵ و نیوێک لە ماڵەوە دابنیشن و چاوەڕێی ڕێککەوتنی سەرووی خۆیان بکەن. بۆیە ئێستا پرسیارە گرنگەکە ئەوە نییە کە کەی پەرلەمان دەرگاکانی دەکاتەوە و دەست بە کارەکانی دەکات، بەڵکو پرسیارە مەترسیدارەکە ئەوەیە: کاتێک لە کۆتاییدا دەرگاکان دەکرێنەوە و پەرلەمان کارا دەبێتەوە، ئایا هیچ متمانەیەک لەلایەن هاوڵاتییانەوە بۆ ئەم دامەزراوەیە دەمێنێتەوە؟ دامەزراوەیەک کە نەتوانێت خۆی بڕیار لەسەر کاراکردنەوەی خۆی بدات، چۆن دەتوانێت بڕیار لەسەر پاراستنی مافی گەل بدات؟