نەبوونی هۆشیاریی ئاساییشی نەتەوەیی كورد لە بەرامبەر پلانی دوژمنان

لە 16ی ئۆكتۆبەر، هێرشەكانی داعش، هێرشەكانی حەشد و ئێران، شەڕی عەفرین، بەم دواییانەش هێرشی حكومەتی نوێی سوریا بۆ سەر ڕۆژئاوای كوردستان، دەریخست كە كە گەلی كورد زۆر سەرەتاییانە و هەڕەمەكییانە مامەڵەی ڕووداوەكان دەكات و نەك هەر پەند وەرناگرێت، بەڵكو تا ئێستا ئامادە نیە، بە پلان و نەخشە و زانستییانە هۆشیاریی گشتیی دروست بكات بەرامبەر بە پلانی دوژمنان. پارە هەیە و زۆرە، كەناڵی میدیا و دام و دەزگاش زۆرە، بەڵام ئەوەی كەمە، عەقڵ و بیركردنەوە و دڵسۆزیی و كاركردنی ڕاستە.

پلانی دوژمنان: نمونەی دكتۆر عەلی قەرەداغی

دوژمنانی كورد، هەمیشە لە ڕێگای پڕوپاگەندە و درۆ بلاو كردنەوە، هەوڵی ئەوە دەدەن یەكڕیزی كورد پەرتەواز بكەن، كورد ورە بەردات، متمانەیان نەمێنێت، خۆشباوەڕ بن بەوەی دوژمنانیان لە نێویان بڵاوی دەكەنەوە. هاوتەریب لە گەڵ هێرشكردنە سەر كورد، لە لایەن حكومەتی سوریا، بە سەركردایەتیی ئەحمەد شەرع، پڕوپاگەندەی ئەوە بلاو بوویەوە، گوایە دكتۆر عەلی قەرەداغی لە گەڵ حكومەتی سوریایە و دژ بە كوردە! پانتای هەرە فراوانی كورد، ئەم پڕوپاگەندەیەی باوەڕ پێكرد. لە هەمانكاتدا، فشار و هێرشی توركیا و چەند وڵاتێكی عەرەبیی، بۆ سەر دكتۆر قەرەداغی دەستی پێكرد، گوایە لایەنگری هەسەدەی كافرە لە بەرامبەر حكومەتی ئیسلامیی دیمەشق! چەندین شێخ و كەسایەتیی عەڕەب و تورك، چەند ساڵە هەوڵی لادانی دكتۆر عەلی قەرەداغی دەدەن لەو پێگەیەی هەیەتی، وەك باڵاترین كەسایەتیی یەكێتی زانایانی مسوڵمان لە قەتەڕ، تەنها لە بەر ئەوەی كوردە. توركیا و چەند وڵات و دامودەزگایەكی عەڕەبیی، لە دوولاوە توانیان زەڕبە لە قەرەداغی و كورد بدەن. لە لایەك سەركەوتوو بوون لەوەی باوەڕ بە كوردی ساویلكە بهێنن، كە قەرەداغی دژیانە، لە لایەكی تریشەوە، ئەو دەنگانەیان بەرزكردەوە لە نێو عەڕەب و تورك، كە لە مێژە هەوڵی لادانی ئەم كوردە دەدەن لە سەرۆكایەتی زانایانی مسوڵمان. لێرەدا، بەیاننامەیەكی ساختە بە ناوی بەڕێزیان بڵاو كرایەوە، كە ئاڕاستەی میللەتی كورد كرا بوو، كە تیایدا قەرەداغی گوایە پشتیوانی سوریایە و دژی هەسەدەیە. بەم بەیانە ساختەیە، زۆرینەی كورد كەوتنە سەما لە سەر ئاوازی دوژمنەكانیان. وێڕای هەبوونی دەیان كەناڵی كورد، هەوڵ نەدرا بە هێمنی ئەم مەسەلە لە گەڵ دكتۆر قەرەداغی تاوتو بكرێت، تا ڕاستیی دەنگوباسەكە ڕوون بكرێتەوە.

بیست ڕۆژ پێشی هێرشەكەی سوریا، دكتۆر قەرەداغی داوای لە حكومەتی قەتەر كرد بۆ بانگهێشتنكردنی توركیا، سوریا و سەركردایەتی هەسەدە بۆ گفتوگۆكردن لە قەتەڕ. حكومەتی قەتەر بەمە ڕازی دەبێت و سەركردایەتیی هەسەدە ئاگاداری ئەم هەوڵەن. ئەمە یەكەمین هەوڵ نیە، بەڵكو ئەم پیاوە، دەیان جار هەوڵی دامەزراندنی گفتوگۆی داوە لە نێوان كورد و حكومەتەكانی داگیركەری كوردستان، لە پێناو گەیشتن بە چارەسەرییەك بۆ كێشەی گەلی كورد. بەداخەوە، وێڕای ئەم هەوڵانە و هەوڵی تری زۆر، زوڵمێكی زۆر لە دكتۆر قەرەداغی كرا، دوور لە عوڕف و ڕەوشتی كورد جنێوباران كرا! تەنانەت، هەوڵدرا قوتابیانی لێ هان بدەن و بچنە سەر ئەو زانكۆیەی بۆ گەنج و لاوی كورد دایمەزراندووە، كە ساڵانە، پەنجا كورسی بە بێ بەرامبەر بۆ قوتابیانی ڕۆژئاوای كوردستان تەرخان كردووە. تەلەفۆنیم لە گەڵ سكرتێری دكتۆر كرد و پرسیاری ئەم بەیاننامەیەم لێكرد. سكرتێری دكتۆر قەرەداغی، دووپاتی كردەوە، كە نە لێدوان و نە بەیاننامەی لەم شێوە لە لایەن جەنابی دكتۆرەوە دەرنەچووە، بەڵكو لە یەكێك لە وڵاتە داگیركەرەكانی كوردستان، ئەم بەیاننامە ساختەیە دروستكراوە!

هێرش بۆ سەر كورد، ڕیفراندۆم و نمونەكانی تر

لە ساڵی 2017، نزیكەی پێنج مانگ مەسعود بارزانی شەو و ڕۆژ بانگەوازی دەكرد: داواكارین لە ئەنجومەنی ئاساییشی نێو دەوڵەتی، نەتەوە یەكگرتووەكان، ئەمریكا و ئەوڕوپا، بەدیلێكی باشترمان بدەنێ لە ڕیفراندۆم. ئەوان بەردەوام یەك وەڵامیان هەبوو، بڕۆن مفاوەزات لە گەڵ بەغدا بكەن. بارزانی، وەڵامیانی دەدایەوە “ئەی ئێمە لە ساڵی 1991وە چی دەكەین؟”، “ئەی ئەوە نیە لە ساڵی 2003 وە مادەی 140 هەیە و عێڕاق نایەوێ جێبەجێی بكات”، “داوا دەكەین وڵاتانی ڕۆژئاوا بێن و لە مفاوەزاتەكان دابنیشن و زەمانەت بدەن”. وڵاتانی دونیا، هەمان ئاوازیان دەچڕی، بڕۆن بۆ بەغدا. ئەمە دوای ئەوە بوو، ساڵی 2014، هەموویان بە سەرۆكایەتیی ئەمریكا نەیانهێشت بارزانی ڕیفراندۆم بكات و گوتیان هەڵیگرە بۆ دوای ڕوخانی داعش. بارزانیش ساڵی 2017، دوای شكستی داعش، ئەو پەیمانەی ئەمریكا و ڵاتانی تر دایان بە بیری خستنەوە. بەڵام وڵاتانی دونیا، وێڕای ئەوەی هەر خۆیان نەیاندەویست نێوان كورد و ئەم وڵاتانە خۆش بێت، بۆ بەرژەوەندی ، لە هەمانكاتدا بە شێوازێك مامەڵەی گەلی كوردیان دەكرد، وەك چۆن مامەڵەی منداڵ دەكرێت. بۆیە بارزانی مەردانە، تەنها بە پشتیوانی خودا و دڵسۆزانی میللەت، ڕوو بەڕووی دونیا بوویەوە و ئەم بڕیارە مێژووییەی سەرخست. ئەوەی جێگای داخ بوو، كاریگەریی پڕوپاگەندەی دوژمنانی كورد بوو لە میللەتی كورد. پانتایەكی فراوان، كەوتبوونە جرتوچەقەنە لە بارزانی، دەیانگوت بۆ دەستكەوت، ڕیفراندۆم دژی بەغدا بەكار دەهێنێت و لە كۆتا چركە وازی لێدێنێت. بارزانیش كە ڕیفراندۆمی دژ بە هەموو فشارەكانی دونیا سەرخست، هەمان ئەو كوردانە ئەو پڕوپاگەندەی دوژمنانیان دووبارە دەكردەوە، كە گوایە كەركوك و ناوچەكانیترمان بە هۆی ڕیفراندۆمەوە لە دەست دا. تا ئەو ڕادەی، بە هۆی خیانەت، ئەو هێزەی كەركوكی تەسلیم بە ئێران و حەشد كرد، دەهاتنە سەر تەلەفزیۆن، ڕیسوای پێشمەرگەیان دەكرد، گوایە تەیارەی ئەمریكی داعشەكان بۆمباران دەكات و پێشمەرگە دواتر دەچن وێنەی سەركەوتن لە گەڵ كوژراوەكانی داعش دەگرن، گوایە پێشمەرگە ئەو ورە و ئازایەتییەی نیە بۆ ڕوو بەڕوو بوونەوە! ئێستاش ئەم پڕوپاگەندەیە لە نێو كورد دێت و دەچێت. ئەم نمونانە و سەدانی تریش، بەڵگەن لە سەر نەبوونی پەروەردە و هۆشیاریی نەتەوەیی و پلانی ئاساییشی كورد، بۆ نەهێشتن و بنبڕكردنی پڕوپاگەندەی دوژمنان لە نێو كورد.

شەڕی ڕۆژئاوای كوردستان لە گەڵ سوریا و توركیا و ڕۆڵی ئیسلام

شەڕی ڕۆژئاوای كوردستان، لە گەڵ دوژمنانی كورد، شەڕی مان و نەمان و شەڕی كوردە دژ بەوانەی فەرمان و ویستی خودای گەورە ڕەت دەكەنەوە. ئەمانە، نایانەوێ كورد هەبوون و بوونی هەبێت، كە فەرمان ویستی خودایە. لەم پێناوەدا، هەموو شێوازێك و وزە و توانایەك بە كار دێنن، بۆ لەناوبردن یان لاوازكردنی كورد. بێ دوو-دڵیی، هەموو چەكێك بە كار دێنن وەكو، ئیسلام، ی، میدیا، چەك و هێز و فشاری دەروونیی. سوپاس بۆ خودای گەورە، زۆرینەی ڕەهای زانایانی كورد، بە جۆشوخرۆشەوە بەرگرییان لە گەلی كورد كرد و ڕۆڵێكی سەرەكییان هەبوو لە بەرزكردنەوەی ورەی كورد، بەرامبەر بە هێرشی هەمەجییانەی تورك و عەرەب لە سوریا دژ بە ڕۆژئاوای كوردستان. هەندێك زانا و مەلای تریش، كە هەڵوێستەكەیان بە هەڵە لێكدرایەوە، دەربڕینەكانیان لە كاتێكی هەڵە و ناگونجاودا خستە ڕوو. چونكە لە كاتی شەڕی مان و نەمان، ناكرێت پێكهاتەكانی نەتەوە بەرامبەر یەك بوەستن و ڕەخنە لە یەك بگرن. ئەمە پێویستی بە هۆشیارییەكی نوێ و تۆكمە و داڕێژراو هەیە، كە پێویستە بۆ داهاتوو، كوردی لە سەر پەروەردە بكرێت.

ئیسلام لە نێوان كورد و عەڕەب و تورك و فارس

لە گەڵ عەڕەب و تورك و فارس ژیاوم. زۆر بە ڕوونی، هەر كەس لە گەڵ ئەم میللەتانە بژیێت، بۆی دەردەكەوێت، كورد وێڕای ئەوەی زۆر لەم میللەتانەی تر پابەندترە بە ئایین، لە ڕووی سۆز و میهرەبانیی و مێرخاسیی، زۆر لەوانی تر بەرچاو ترە. یەكێك لەو ڕەفتارانەی كورد بە گشتیی جیا دەكاتەوە لەوانی تر ئەوەیە، كاتێك كورد باڵا دەستە زۆر میهرەبانە، كاتێكیش لاوازە و دەكەوێتە مەترسیی، سەر دانانەوێنێت و بەرخودانی دەكات. ئەوانی تر بە گشتیی بە پێچەوانەوەن، ئەمەش بەشێكە لە سایكۆڵۆژیی جیاوازیی كورد و ئەوانی تر. ئەم لایەنەش لە مێژووەوە جێگیرە و بەڵگەی زۆر هەیە.

عەرەب بە گشتیی ئایین پەروەر نین و ئیسلام لایان زیاتر كەلتورە نەك دین. لە بەر ئەمە، عەڕەبی عێراق، سوریا، لوبنان، فەڵەستین و شوێنانی تر، ڕۆژانە كوفر دەكەن و جنێو بە خودا و پێغەمبەر دەدەن، ئەم ڕەفتارەشیان بەلاوە ئاساییە و تەقەی سەریان دێت. ئەمە دیاردەیەكی زەقە لە نێوانیان. من خۆم لەم میللەتانە بینیوومە، كاتێك لە یەكتر توڕە دەبن، یان هاوار لە سەر منداڵەكانیان دەكەن، یان لە كاتی هەڵچوون و تەنانەت لە كاتی گاڵتەوگەپ كردن لە گەڵ یەكتریی، جنێو بە خودا و پێغەمبەر و دین دەدەن. لە كاتی شەڕدا، كاتێك باڵا دەستن، تا دڵت دەخوازێت دڵڕەق و توندوتیژن، بە خۆشحاڵیەوە وێنەی سەربڕین و ڕیسواكردنی ئەوانیتر نیشان دەدەن. ئەمەش خەسڵەتێكی مێژووییانەی عەرەبە. كافرەكانی قوڕەیش، بەم شێوازە مامەڵەی پێغەمبەر و موسڵمانانیان دەكرد. هەروەها، ئەمەوییەكان و عەبباسییەكانیش، بە هەمان شێوە لە گەڵ ئالوبەیتی پێغەمبەر و نەیارەكانیان ڕەفتاریان دەكرد. لە بەر ئەمە، ئەوانەی پێیان دەگوترێت سەحابە یان تابعییەكان (شوێنەكەوتووانی سەحابەكان)، شەست ساڵ دوای هاتنی ئیسلام، بوون بە دوو بەشەوە. بەشێكیان پشتیان كردە ئالوبەیتی پێغەمبەر و سەریان نەخستن بەرامبەر بە ئەمەوییەكان، كە 23 ساڵ شەڕیان لە گەڵ پێغەمبەر كرد، دواتر بە ناچاریی و بۆ خۆ شاردنەوە و دانانی پلان دژ بە ئیسلام، بوون بە مسوڵمان. بەشێكی تریشیان بوونە دارودەست و پێوەندی ئەمەوییەكان بە سەرۆكایەتیی یەزیدی كوڕی معاویە (كە كەسێكی شەڕابخۆر و فاسق و بێ دین بوو). لە ساڵی 60ی كۆچیی، هەزاران چەكداری بە ناو مسوڵمان، داعشەكانی سەردەمی خۆیان، چواردەوری ئیمام حوسێن و ئالوبەیتی پێغەمبەریان دا، كە ژمارەیان بە ژن و منداڵیشەوە نزیكەی 100 تا 150 كەس دەبوون، قەتلوعامیان كردن و سەرەكانیان لە لاشە كردنەوە، بە دڕندەترین شێواز ڕیسوایان كردن و تەنانەت لە ئاوخواردنەوە مەحرومیان كردن. ژن و كچەكانی ئالوبەیتی پێغەمبەریان بە غەنیمەت برد بۆ دیمەشق. ئەمڕۆ نەوەكانی ئەوان داعشانی سەردەمی ئیمام حوسێن، لە عێراق و سوریا و شوێنانی تر، دەیانەوێ بە هەمان شێواز كورد بن بڕ بكەن و تەنانەت لە ئاو خواردنەوە مەحرومیان بكەن، وەك ئەوەی ئەمڕۆ لە كۆبانێ ڕوو دەدات. ئەوەی جێگای سەرنجیشە، ئەو ئەمەوییانەی قەتڵوعامی ئالوبەیتی پێغەمبەریان كرد، جێگای ڕێز و شانازی ئەو گروپە ئیسلامیانەن، ئەمڕۆ بە قژ و ڕیشی درێژەوە هەرەشە لە كورد دەكەن. بەردەوام بە كاری قێزەون، جنێو و ڕەفتاری سوك دەیانەوێ ڕیسوای كورد بكەن. بەرەنگاربوونەوەی كورد، لە گەڵ ئەمانە، كارێكی پیرۆز و مرۆڤانەیە، بەڵام كورد پێویستی بە نەخشەیەكی تۆكمە و پلان داڕێژراو هەیە بۆ پەروەردە و هۆشیاریی نەتەوەیی و ئاساییشی كورد. داهاتووی كوردیش ڕوونە و ئازادیی كوردستان نزیكە.

توركیا سەری مارەكە

دوژمنی گەورەی كورد توركە. سەد ساڵ زیاترە، ئەم وڵاتە لە سەر ئەو بیر و باوەڕە دامەزراوە، كە كورد بوونی نیە. ئەم دەوڵەتە قێزەونە، نەك تەنها لە توركیا بەردەوام لە دوژمنایەتیكردنی كوردە، بەڵكو، لە سەر ئاستی ناوچەكە و لە دونیاش، دوژمنایەتیی كورد دەكات و پلانی دژ بە كوردستان بەرپا دەكات. ئەمڕۆ كاتی ئەوە هاتووە، هەموو هێزەكانی كوردستان، لە هەر چوار پارچەی كوردستان پێكەوە دابنیشن، پێكەوە، نەخشە و پلانێكی نوێ ئامادە بكەن بۆ ئەوەی هەموو هێز و توانای هەموو پارچەكانی كوردستان، دژ بەم زۆڵە دەوڵەتە ئاڕاستە بكەن و تا سەری مارەكە پان نەكرێتەوە، كورد واز نەهێنێت. ڕوخان و پارچە كردنی توركیا، سەركەوتنی یەكجارەكی كوردە. ئەم دەوڵەتە بێ بنەمایە ناكەزبەچەیە، نەك هەر شێرپەنجەیە بۆ كورد، بەڵكو بۆ سەرجەم میللەتانی ناوچەكە و بۆ مرۆڤایەتیی میكرۆبێكی كوشندەیە. ئەم شەڕە سەپێنراوەی دواییەی سوریا بە سەر كورد، نەخشە و پلانەكەی لە ئەنقەڕە داڕێژرا بوو. توركیا لە ڕووی ی، شكستی خواردووە و ئەژنۆی شكاوە. دەرەقەتی هێزی كورد نایێت، ئەگەر كوردەكانی هەر چوار پارچە هێزێكی هاوبەش پێك بێنن، توركیا بەرگەی شەڕی سێ مانگ ناگرێت. پێویستە ئاڕاستەی خەباتی كورد، لە ئێستاوە، بەرەو ڕوخانی توركیا ببرێت بۆ پانكردنەوەی سەری مارەكە.