دمبكچیەكانی ئێران لە هەرێمی كوردستان

عەلی سیرینی

ئێران كۆتایی هاتووە و تەنها مەسەلەی كات ماوە. ئەم هەموو پەلەقاژەی ئێران دەیكات هی پێش مەرگە. ئەم دەوڵەتە كە لە سەر سەنتەریزمی فارسگەرایی-شیعەگەرایی دروستبووە، چ لە سەردەمی شاه و چ لە سەردەمی خومەینی، دەستی لە گەروی كورد گیر كردووە و بەردەوام دەیخنكێنێت. لە سێدارەدانی لاوی كورد بە بەردەوامیی، تیرۆركردنی سەرانی كورد و زانایان و پیاوە گرنگەكانی كورد، پیشەیەكی هەمیشەیی ئەم ڕژێمەیە كە لە ساڵی 1979 وە حوكمی ئێرانی لە دەستە. بەڵام ئەو تیرۆرەی ئەم ڕژێمە دەیكات، دژ بە مێژوو و شوناس و كەلتور و میراتی كورد زۆر لە تیرۆری سەركردە و زانا و لاوی كورد قوڕسترە.

بەرامبەر ئەم هەموو قوڕسیەی تاوان و خوێن و زوڵمی ئەم ڕژێمە لە سەر كورد، هیچ شتێك سوكتر نیە لەو دمبكچیانەی نێو كورد، كە لەم جەنگەی ئەمریكا و ئیسڕائیل بۆ سەر ئێران، وەك كلكی سوپای قودس هەڵسوكەوت دەكەن و بێوچان بەرگری لە ئێران دەكەن، دژ بە میللەتی خۆیان وەستاونەتەوە و بەرامبەر بە هێرشی ئێران بۆ سەر كورد، نقەیان لێوە نایێت. لەمەش سوكتر ئەوەیە، بە بەرگریكردن لە ئێران ناوەستن، بەڵكو بەردەوام، وەك ئەسپی تەڕوادە، دژ بە میللەتەكەی خۆیان دەوەستنەوە، ورەی كورد دەڕوخێنن، پاساو بۆ هێرشی ئێران بۆ سەر هەرێم دەهێننەوە و بە ناوی حیكمەت داوا لە كورد دەكەن دژ بە ئێران نەجەنگێت!

هەڵمەتی میدیایی ئێران و كلكەكانی لەم جەنگەدا، ڕێك وەك هەڵمەتی عێراق وایە ساڵی 1991 و ساڵی 2003، تەنها لە گرمەی درۆی زل و تەپڵ لێدان خۆی دەبینێتەوە. سەدامیش لە ساڵی 1991، نزیكەی 40 موشەكی سكۆدی بە ئیسڕائیلەوە نا، بووە هۆی ڕوخانی چەند باڵەخانەیەك و هەندێك زەرەری ماددی و كوژران و برینداربوونی چەند هاوڵاتیەكی كەم. لە بەرامبەردا، ئیسڕائیل سەدان ملیار دۆلار قەرەبووی وەرگرتەوە. كەچی عێڕاق وەك دەوڵەت ڕوخا، ئێستاش هەر لە داڕمان و داڕوخان بەردەوامە و جارێكی تر وەك خۆی لێنایەتەوە. ئەمڕۆ دەتوانین بڵێین، حاڵی ئێران لە حاڵی عێراقی دوێنی دەچێت. لێدانەكانی ئیسڕائیل بۆ ئێران كەمەر-شكێنن، سەر-پەلێنن. سەركردەكانی ئێران بە خامەنائیشەوە پاكتاو كران. زۆرینەی زانایانی پۆلی باڵای ئێران لە نێو بردران. هێزی ئاسمانیی و دەریایی ئێران لە ناو چوو.

زۆربەی ژێرخانی ئێران، بە ئەتۆمیشەوە، گورزی پشت-شكێنی بەركەوت و زۆری نەماوە بە تەواویی لە نێو بچێت.كەچی ئێران و كلكەكانی، هێشتان مكوڕن لە سەر لافوگەزافی گوایە سەركەوتوون و وا خەریكە لە “جەنگی كۆتایی زەمان” بە یەكجاریی هێزی ئەمریكا و ئیسڕائیل لە ناو بەرن! ئەمە لە كاتێكدایە، تا ئێستا جگە لە ڕوخاندنی چەند باڵەخانەیەك و زەرەری ماددی و كوشتن و بریندار كردنی چەند كەسێك، گورزێكی ئەوتۆیان نەداوە لە ئەمریكا و ئیسڕائیل. بەڵام توانیویانە گورزی بەهێز لە دراوسێكانیان بدەن، وەك كورد و وڵاتانی كەنداو، ئەویش بە ئاڕاستەگرتنی ژێرخان و دامودەزگای سیڤیل و وزە.

بەهانەی دمپكچیەكانی كورد، بۆ لایەنگرییان بۆ ئێران ئەوەیە، گوایە ئێران مەزڵومە، مسوڵمانە و دراوسێیە، جەنگ دژ بە ستەمكار و زاڵمی وەك ئەمریكا و ئیسڕائیل دەكات. هەروەها، بەردەوام باس لە حیكمەت دەكەن، وەك ئاماژەیەك بۆ بێ دەنگیی كورد بەرامبەر بە ئێران. پێیان وایە نابێت كورد دژ بە ئێران بجەنگێت، نابێت بۆئازادیی خۆی هێز بجوڵێنێت. با چەند پرسیارێك ئاڕاستەی ئەم لایەنگرانی ئێران بكەین لە نێو كورد. ئەگەر حیكمەت ئەوەیە كورد هیچ نەكات و پەرچەكرداری نەبێت بەرامبەر بە ئێران، لە بەر خاتری ئەوەی ئێران دەست لە كورد نەوەشێنێت، ئەی بۆ لە سەرەتای جەنگەكەوە تا ئێستا، هەر چەندە كورد فیشەكێكی دژ بە ئێران نەتەقاندووە، بۆ ڕژێمی ئێران دەستی لە هەرێمی كوردستان نەپاراستووە، تا ئێستا نزیكەی پێنجسەد موشەك و درۆن لە هەرێمی كوردستان دراوە، بووەتە هۆی كوژرانی چواردە كەس و برینداربوونی نزیكەی سەد كەس. ئەی ئەگەر بێ دەنگیی حیكمەت بێت، خێرە ئێران هێرش دەكاتە سەر پێشمەرگە و ژێرخان و دامودەزگای خەڵكی كورد؟ ئەی بۆ ئەم لایەنگرانەی ئێران، بە هەمان شێواز داوای بێ دەنگی لە حەماس ناكەن بەرامبەر بە ئیسڕائیل، كە لە غەزەیەك جەنگی بەرپاكردووە بە قەدەر شارۆچكەیەكی بچوكی كوردستانە؟ بە پێچەوانەوە، ئەم دمبكچیانە، جەنگی غەزە بە پاڵەوانیەتیی دەبینن و حەماسیش بە براوەی جەنگەكە و ئیسڕائیلیش بە دۆڕاو. كەچی كوردستان خاوەنی سەدان هەزار كیلۆمەتری شاخاوییە و ئەو زوڵمەی لە سەر كورد هەیە لە لایەن ئێرانەوە، یەك لە سەر دەی ئەم زوڵمە لە سەر فەڵەستینیەكان نەبووە لە سایەی ئیسڕائیلدا. بەڵام لە گەڵ ئەمەشدا، ئەم لایەنگرانی ئێران ڕووبەڕوو بوونەوەی كورد بە بەرامبەر بە ئێران بە كارێكی ناشیاو دەبینن! پرسیارێكی تر، ئەگەر تەنانەت ناتوانن دژ بە هێرشی ئێران دەنگ هەڵبڕن، بەلایەنی كەمەوە لایەنگر مەبن. ئایا بووە لە مێژووی گەلان، جگە لە خائین، كەسێك لایەنگری دوژمنی نەتەوەكەی بێت؟ لە لایەك ئێران هێرش بكاتە سەر كوردستان، خەڵك و پێشمەرگە بكوژێت و بریندار بكات، ئێوەش تازیە بۆ خامەنەئی دابنێن و بروسكەی هاوئاهەنگیی و هاوسۆزی بۆ ڕژێمی ئاخوند بنێرن و بەرامبەر بە قوربانییانی میللەتەكەتان بێ دەنگ بن؟

مەترسی هەرە گەورەی ئەم دمبكچی و كلكانەی ئێران لە ناو كورد ئەوەیە، ئەوەندە مەودایان پێدراوە، تا ڕادەی بەخشینەوەی تۆمەت و تەخوین بۆ داكۆكیكارانی كوردبوون و كوردایەتیی. لە جیاتی ئەوەی ئەوان وەك خائین پێناسە بكرێن، دێن و پێناسە و شوناس دابەش دەكەن بە سەر خەڵك. لەمەش مەترسیدارتر ئەوەیە، ئەنجام و ئاكامی ڕەفتاری ئەم دمبكچیانە، بۆ سەر سایكۆلۆژیای تاكی كورد، زۆر كارەسات و مەترسیە. بۆ نمونە، ئەمانە لە سەر هەست و نەستی تاكی كورد كار دەكەن، بە تایبەتی نەوەی تازە پێگەیشتوو، بە چاندنی بیرۆكە-گەلێكی وەكو ترسنۆكیی و سەلامەتیی، بێ دەنگی لە بەرامبەر زوڵم، وازهێنان لە كوردبوون بەرامبەر بە ویست و ئیرادەی خۆسەپێنی دەژمنانی كورد، تیرۆركردنی ڕۆحی بەرەنگاربوونەوە لە نێو دڵ و دەروونی گەنج و لاوانی كوردستان. ئێرانیش، كە ساڵانێكی دوور و درێژە، پۆل پۆل، گەنج و لاوی كورد لە سێدارە دەدا، شوناس و كەلتور و ڕۆحی كوردی لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان خنكاندووە، زانا و سەركردەی كوردی نەهێشتووە و تیرۆری كردووە، بەردەوام ماددەی هۆشبەر و دەرمان و خۆراكی ژەهراویی و ئێكسپایەری بۆ هەرێمی كوردستان ناردووە، بۆردومانی شار و شارۆچكەی كوردستانی كردووە، ئەم كلكانەی ئێران، جارێك میاوێكیان نەكرد دژ بەم هەموو زوڵم و ستەمە، بۆ ئەوەی باوەڕ بە قسەكانیان بكەین كە خەمخۆری كوردن و دژ بە ستەم و زوڵم دەوەستنەوە. زمانیان لە شمشێر تیژ ترە دژ بە گەندەڵیی لە هەرێمی كوردستان، كەچی ئەو ئێرانەی پڕە لە گەندەڵیی، تا ئێستا نقەیەكیان لێوە نەهاتووە.

تەنانەت ئەو موچەیەی كە حكومەتە نۆكەرەكەی ئێران لە عێراق لە كوردی بڕیووە، لەمەش بێ دەنگن و باسی ناكەن. ڕەخنەی بەردەوام و دژایەتیان بۆ هەرێمی كوردستانە و كوردێك بە ئەستەم باسی باشەیەكی دەستەڵاتی هەرێمی كوردستان بكات بە جاش و خۆ فرۆش و كۆیلە ناوزەدی دەكەن!

پێویستە پەرلەمان و حكومەتی هەرێمی كوردستان، یاسایەك ڕێك بخات، بۆ مەسەلەی خیانەتی نیشتمانیی و نەتەوەیی. چون ئەم مەهزەلەی لە نێو كورد لە ئارادایە، ڕەوشێكی سەیروسەمەرەی بێ وێنەیە لە دونیادا، خائین دەنگی ئەوەندە بەرزە كوردی دڵسۆزی میللەت بترسێت لەوەی بەرگری لە گەل و نیشتمان بكات، لە ترسی تۆمەت و تەشهیری ئەم دمبكچیانەی دوژمنانی كورد!